Sankcja Kredytu Darmowego stanowi jedno z kluczowych uprawnień przysługujących Konsumentom w przypadku naruszeń przepisów ustawy o kredycie konsumenckim. Przez lata sporne pozostawało jednak zagadnienie momentu, od którego należy liczyć termin na skorzystanie z tego uprawnienia. W oficjalnej opinii wydanej 1 grudnia 2025 roku Rzecznik Finansowy jednoznacznie odniósł się do tej kwestii, wskazując prawidłowy sposób ustalania biegu terminu na złożenie oświadczenia o zastosowaniu Sankcji Kredytu Darmowego.
Spis treści
- Sankcja Kredytu Darmowego jako instrument ochrony Konsumenta
- Spór dotyczący biegu terminu na skorzystanie z SKD
- Stanowisko Rzecznika Finansowego z 1 grudnia 2025 roku
- Moment wykonania umowy kredytu konsumenckiego
- Spłata kredytu a rozpoczęcie biegu terminu
- Brak znaczenia sposobu wykonania zobowiązania
- Znaczenie opinii Rzecznika Finansowego dla Konsumentów
Sankcja Kredytu Darmowego jako instrument ochrony Konsumenta
Sankcja Kredytu Darmowego polega na pozbawieniu kredytodawcy prawa do odsetek oraz pozaodsetkowych kosztów kredytu w przypadku naruszenia określonych obowiązków informacyjnych lub formalnych. W takim przypadku Konsument zobowiązany jest wyłącznie do zwrotu wypłaconego kapitału.
Skorzystanie z tego uprawnienia uzależnione jest od złożenia przez Konsumenta stosownego oświadczenia w ustawowym terminie, którego prawidłowe ustalenie przez długi czas budziło istotne wątpliwości interpretacyjne.
Spór dotyczący biegu terminu na skorzystanie z SKD
Przez wiele lat funkcjonowało przekonanie, że roczny termin na skorzystanie z Sankcji Kredytu Darmowego należy liczyć od dnia zawarcia umowy kredytu konsumenckiego. Taka interpretacja była przyjmowana przez banki, a w części spraw również przez sądy.
Konsekwencją tego podejścia było odrzucanie oświadczeń składanych po upływie roku od podpisania umowy, niezależnie od tego, czy kredyt został już spłacony, czy nadal był wykonywany.
Stanowisko Rzecznika Finansowego z 1 grudnia 2025 roku
W opinii wydanej 1 grudnia 2025 roku Rzecznik Finansowy jednoznacznie wskazał, że termin na skorzystanie z Sankcji Kredytu Darmowego nie biegnie od dnia zawarcia umowy kredytu konsumenckiego.
Stanowisko to podważa dotychczasową praktykę interpretacyjną i precyzuje moment, od którego należy liczyć roczny termin na złożenie oświadczenia o SKD.
Moment wykonania umowy kredytu konsumenckiego
Zgodnie ze stanowiskiem Rzecznika Finansowego, umowa kredytu konsumenckiego zostaje wykonana dopiero w chwili, gdy obie strony w pełni wywiążą się ze swoich zobowiązań.
Oznacza to, że wykonanie umowy następuje wtedy, gdy:
- bank wypłaci Kredytobiorcy całość kapitału
- Konsument spłaci wszystkie zobowiązania wynikające z umowy
Dopiero spełnienie obu tych warunków oznacza faktyczne zakończenie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytowej.
Spłata kredytu a rozpoczęcie biegu terminu
W praktyce przyjęta przez Rzecznika Finansowego interpretacja oznacza, że roczny termin na skorzystanie z Sankcji Kredytu Darmowego rozpoczyna bieg najczęściej w dniu spłaty ostatniej raty kredytu.
Od tego momentu Konsument dysponuje pełnym rokiem na złożenie oświadczenia o zastosowaniu SKD, niezależnie od tego, kiedy doszło do zawarcia umowy kredytowej.
Brak znaczenia sposobu wykonania zobowiązania
Rzecznik Finansowy jednoznacznie wskazał, że dla rozpoczęcia biegu terminu nie ma znaczenia sposób wykonania zobowiązania przez Konsumenta.
Bez znaczenia pozostaje w szczególności:
- czy zobowiązania były wykonywane terminowo
- czy spłata nastąpiła dobrowolnie
- czy spłata nastąpiła w drodze egzekucji
Istotny jest wyłącznie moment, w którym obie strony w pełni wykonały umowę.
Znaczenie opinii Rzecznika Finansowego dla Konsumentów
Przedstawione stanowisko ma istotne znaczenie dla osób, które spłaciły kredyt konsumencki i wcześniej uznawały, że termin na skorzystanie z Sankcji Kredytu Darmowego już upłynął. Opinia Rzecznika Finansowego potwierdza, że także w takich przypadkach możliwe jest złożenie oświadczenia o SKD, jeżeli nie upłynął rok od dnia spłaty ostatniej raty.
Stanowisko to porządkuje zasady liczenia terminu i zwiększa pewność procesową Konsumentów.
